Živimo li na deponiji?

16 mar

Najbolji način iskorištavanja otpada je recikliranje. U Bosni i Hercegovini već postoje neka postrojenja za reciklažu,kao na primjer: reciklaža kartona i papirne ambalaže u maglajskom Natron Hayat-u ili reciklaža plastičnih boca u Rudanki kod Doboja. Međutim, da li je to dovoljno? Kakve su mogućnosti recikliranja na području Opštine Bijeljina?

Bijeljina je grad koji po popisu stanovništva iz 2013.godine ima 114.663 stanovnika i jedan je od najvećih gradova u državi. Uprkos veličini, još nema potrebne uslove za ekološko upravljanje otpadom.

Sav otpad odlazi na regionalnu deponiju EKO DEP, koja je jedina sanitarna deponija u Republici Srpskoj sa hermetički zatvorenim prostorom za odlaganje otpada.

Otpad se sortira, ali ne reciklira. Zoran Ivanović, radnik EKO DEP-a, sjeća se da je kompanija 2010. godine pisala projekat za izgradnju hale i nabavku postrojenja za sortiranje otpada.Namjera je bila na taj način ostvariti i prihode.

Projekat prema procjeni iznosi tri miliona konvertibilnih maraka (KM) i rađen je u vidu javno-privatnog partnerstva sa Ministarstvom finansija i Ministarstvom za prostorno uređenje od kojih su dobili pozitivne odgovore. Sudbina ovog projekta već dugo čeka odluku Vlade.Slični projekti ranije su pokrenuti u opštinama Maglaj i Doboj.

Iz budžeta opštine za ovu godinu za preduzeće EKO DEP predviđeno je 80 hiljada KM što je novac za troškove deponovanja otpada.Profesori bijeljinske Gimnazije smatraju da lokalna vlast mora da pruži podršku u dobavljanju kontejnera.

Anketiranjem mladih na području Opštine Bijeljina saznajemo da 95 % ispitanih smatra da se ekologiji u njihovoj zajednici ne pridaje dovoljno značaja.Takođe,88% ispitanih nije upoznato sa aktivnostima koje po pitanju ekologije sprovodi ova opština.

Da bi se ekološka svijest mladih podigla na viši nivo, vrlo je važna uloga obrazovnog i školskog sistema.Prve spoznaje učenici dobijaju sa predmetom “Priroda i društvo” (najčešće III razred),a kasnije u oblasti ekologije u predmetu biologija (u VIII razredu).

U srednjem obrazovanju velike su razlike u pristupu temi ekologije.Ekonomska škola,na primjer,nema dodirnih tačaka sa ekologijom u nastavnom programu,dok tehnička škola još u prvom razredu nekih smjerova uvodi zaseban predmet-ekologija.

U bijeljinskoj gimnaziji postoje dvije eko sekcije.Sekcije su vrlo aktivne,što potvrđuje i činjenica da su 2013. godine putovali u Austriju na proučavanje solarnih panela, a učestvuju i u brojnim ekološkim akcijama.

Od profesora saznajemo da i oni sami namjerno odstupaju od plana i programa radi edukacije učenika o životnoj sredini i njenoj zaštiti.Nastavu izvode interaktivno, daju učenicima prezentacije i podstiču ih da sami tragaju za informacijama. Međutim, anketa pokazuje da 65% ispitanih mladih nije zadovoljno načinom na koji nastavni sistem podstiče razvijanje ekološke svijesti.

Profesori kažu da se zainteresovanost mladih mijenjala kroz godine i generacije,te da je sada motivacija na većem nivou.Ipak,90% ispitanih u anketi misli da ekološka svijest u njihovoj zajednici nije na zadovoljavajućem nivou.

60% ispitanih je reklo da nikada ranije nije učestvovalo u ekološkim akcijama.Od toga, 28% nema želju da se angažuje više.

Četvrtina ispitanih poznaje rad nekih nevladinih organizacija koje su sprovodile ekološke akcije, a 80% ispitanika nije upoznato na koji način može doprinijeti nekoj od ekoloških akcija nevladinih organizacija.

Kako u Bijeljini za sada ne postoji mogućnost recikliranja, tako ni ideja sortiranja otpada nije mnogo raširena.U gradu ipak postoji nekoliko kontejnera za različite vrste otpada koje je postavilo lokalno komunalno preduzeće.Također,otpad se razdvaja i u Gimnaziji što je kažu pozitivno utjecalo na učenike.

Polovina ispitanih zna gdje se nalaze ti kontejneri,od toga 23% ih uopšte ne koristi za odvajanje otpada.6% ispitanih nije upoznato sa tim gdje taj otpad odlazi.

Radnici EKO DEP-a, kažu da reciklaža nema smisla dok god i sama domaćinstva nemaju nikakav odnos prema prirodi i zaštiti životne sredine.

Selma Pavlović,sanitarni inspektor,apeluje na velike markete i tržne centre da prvi počnu sa sortiranjem svog otpada.Iz EKO DEP-a pozivaju nevladine organizacije na edukaciju građana.Profesori savjetuju da se uvede više terenskih akcija i edukacija putem medija.Mladi vjeruju da bi se problem riješio uvođenjem novčanih kazni za nepropisno odlaganje otpada.

Također, preporučuje se organizovanje radionica, volonterskih akcija, seminara, pokretanje medijskih kampanja. Školama preporučuju više praktičnog rada, takmičenja, upotrebe reciklažnih materijala u oblasti likovne kulture, te literarnih i likovnih konkursa na temu ekologije.

Autor: Milica Gatarević

Preuzeto iz publikacije SHL Mladi u BiH danas

 

(Visited 332 times, 1 visits today)
Podijelite članak:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter

Comments